GNU/Linux dünyasında bulunan ve sıklıkla isimlerini duyduğunuz dağıtımlardan size en uygun olanını seçebilmeniz için bu yazıyı mutlaka okumasını tavsiye ediyoruz.

Slackware

 Linux dağıtımları arasında önemli bir yere sahip olan Slackware, Patrick J. Volkerding tarafından geliştiriliyor ve en eski Linux dağıtımlarının arasında yer alıyor. Kurulumu ve konfigürasyon araçları metinsel tabanlı, bu araçların neredeyse tamamına yakını kabuk betikleri olarak karşımıza çıkıyor. Paket yönetimi için, bilinen tar.gz arşivlerini kullanıyor, paketlerin uzantıları ise .tgz şeklindedir. Dağıtım ile sade ve işini yapan yazılımlar kullanıcıya sunulmakta. Slackware, Unix’e büyük ölçüde bağlı kalmış bir dağıtım ve diğer dağıtımlar arasında daha muhafazakar bir tablo çiziyor ancak hızı, güvenirliği ve boş yere sistem kaynağı tüketmeyen uygulamaları ile pekçok deneyimli kullanıcı tarafından tercih ediliyor. Yapılandırma aracı olarak kabuk betikleri ile yazılmış ve dialoglardan oluşan pkgtool aracına sahip. Pkgtool aracılığı ile çalışacak hizmetlerin seçimi, paket kurma/kaldırma, ağ ayarları, masaüstü yöneticisinin seçilmesi gibi işlemler yapılabilmekte. Slackware’in sahip olduğu araçlar hakkında söyleyebileceğim tek şey, işini gerçek anlamıyla yapıyor olmaları. Slackware, yazılım yada dağıtım geliştirme ortamı olarak kullanılmaya çok elverişli bir dağıtımdır. Slackware dağıtımının resmi sitesi http://www.slackware.com adresinde yer almaktadır.

Mandriva

Eski adı ile Mandrake, yeni adı ile Mandriva ünlü dağıtımlardan birisidir. Birçok özelliğini RedHat dağıtımından miras almıştır, aynı şekilde RedHat Package Management paket yönetim sistemini kullanıyor. Kurulumu kolay ve grafiksel arayüz ile desteklenmiş Mandriva Kurucusu(Mandriva Installer), konsol kullanımını neredeyse sıfıra indirmek için geliştirilmiş birçok yönetim aracı ve güncel gelişmeler üzerinde odaklanmıştır. Mandrivayı kurmak gerçekten çok basite indirgenmiş ve bu da onun takdire layık noktalarından birisi olarak karşımıza çıkıyor. Yazılım kurulumu için RPM paketlerini kullanır. Brezilya’dan çıkan apt temelli Connectiva dağıtımı ile 2005 yılında birleşen Mandrake, Mandriva adını almış ve her iki dağıtımın da güçlü özelliklerini bünyesinde birleştirmiştir. Dağıtmın resmi sitesine http://www.mandriva.com adresinden ulaşılabilir.

SuSE

Slackware dağıtımı üzerinde geliştirilmiş ve başlarda Slackware’e çok benzer bir yapıda olan SuSe Linux, Almanya’da geliştirilen ve Almanca tabanlı olarak geliştirilmiş bir dağıtımdır. SuSe daha sonra birçok Avrupa ve Asya ülkesinde kullanılmaya başlanmış ve ünü gittikçe arttmıştır. Son kullanıcıya ve aynı zamanda kurumsal kullanıcılara yönelik özellikleri ile neredeyse kurumların ve kullanıcıların tercih ettiği bir dağıtım haline gelmiştir. SuSe Linux’da paket yönetimi için RPM kullanmaktadır, başarılı bir şekilde bağımlılık sorunlarını çözmek ve kullanıcının sorun yaşamadan yazılımlarını SuSe üzerinde kurabilmesi için tasarlanmış pekçok faydalı araca sahiptir. Novell şirketi 2005 yılında, SuSe’yi geliştirilmesi için gönüllü geliştiricilere sunmuş ve sonra dağıtımın ticari olmayan tamamen gönüllüler tarafından geliştirilmesine devam edilen şekli OpenSuSe ortaya çıkmıştır. Ancak SuSe halen Novell tarafından geliştirilmektedir. Dağıtım kullanıcı dostu tanımlamasına uymaktadır, kurumsal bazda kullanımlar için ise faydalı araçlara sahiptir.

Debian

Debian paketleri .deb uzantılı arşivlerdir. Derlenmiş ikili kodlar yada uygulamalara ait kaynak kodları bu paketler içerisinde yer alır. Barındırdığı synaptic, apt-get gibi paket yönetim araçları ile yazılımların ve dolayısıyla yazılımlara ait paketlerin bağımlılık sorunlarına farklı bir çözüm getirmiştir. İnternet üzerinde Debian dağıtımına ait yazılım depoları bulunmaktadır, internet bağlantısı olan her kullanıcı dağıtım içerisinde bulunan paket yönetim araçları ile sadece birkaç tıkla yada konsoldan birkaç komut ile bu depolarda yer alan istediği her türlü yazılımı sistemine kurabilir. Ülkemize de birçok defa gelen ve seminerlere katılan Ian Murdock tarafından başlatılmıştır. Dağıtımın ismi ise Ian Murdock ve eşi Debbie Murdock’ın isimlerinin ilk üç harfinin birleştirilmesinden oluşmaktadır. Debian’ın resmi sitesi http://www.debian.org adresinde bulunmaktadır.

Fedora Core

RedHat dağıtımının varisi olan Fedora pek çok yönden başarılı bir dağıtımdır. Ardında bulunan geniş geliştirici kitlesi ve RedHat deneyimleri, RPM paket yönetimi ve kullanışlı yönetim araçları ile pek çok türden kullanıcıya hitap etmektedir. Anaconda ile kurulum işlemi çok basit bir hale getirilmiştir. Yellow Dog dağıtımının güncelleme yöneticisi olarak anılan yum uygulaması Fedora kullanımında kullanıcının karşısına çıkabilecek paket güncelleme ve kurulumu ile ilgili sorunlara etkin çözümler sunmaktadır. Fedora’nın resmi sitesi http://fedora.redhat.com adresinden ulaşılabilir.

Turbolinux

TurboLinux, Linux’un İngilizce, Çince ve Japonca versiyonlarını sunmaktadır. Asya’da geliştirilen bir Linux dağıtımıdr. Çokluortam konusunda kullanıcıların aradığı türden bir dağıtım ancak yönetim araçlarının eksik ve yetersiz kalması nedeni ile internet siteleri ve bir çok dergide yapılan testlerde zayıf notlar alan bir dağıtımdır. TurboPkg gibi kendine özgü paketleri vardır. TurboPkg, uygulamaları ve TurboDesk masaüstünü otomatik olarak günceller. Son zamanlarda, Doğu Asya’da oldukça geniş bir dağıtıma ulaşmıştır. Dağıtımın resmi sitesine http://www.turbolinux.com adresinden ulaşılabilir.

Gentoo

Gentoo kaynak kodu tabanlı olan birkaç dağıtımdan birisidir. Gentoo hazır olarak gelen paketler yerine tüm sistemi kaynak kodundan derleme mantığına dayanmakatdır. Gentoo genelde klasik dağıtımları kullananlardan daha küçül , daha hafif ve daha optimize sistemlere sahip olmak isteyen kullanıcıların tercihi olmaktadır. Her kullanıcının kendi sistemine uygun şekilde programları derleyebilmesi performans artışına yardımcı olmaktadır. Ancak bu performans artışı %15 üzerine çıkmamaktadır. Kaynak kodundan derlenerek kurulan yazılımların kurulum süresi doğal olarak hazır paketler halinde kurulan yazılımlardan çok daha uzun sürmektedir. Örneğin, 32 bitlik Intel 3.0 Ghz lik bir işlemci ile Gentoo temel sistem kurulumu yaklaşık bir günü alabilmektedir.

Yerli Linux dağıtımları

Pardus

TÜBİTAK ve Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü (UEKAE) bünyesinde tamamen Türk geliştiriciler tarafından geliştirilmekte olan Türkiye’nin Linux dağıtımıdır. Projenin kökleri 2003 yılına kadar dayanmaktadır, ULUDAĞ(Ulusal Dağıtım) projesi ismi verilen proje içerisinde geliştirilmesi sürdürülmektedir. Çalışan CD olarak ilk ürününü veren Pardus ekibi, dağıtımın kararlı sürümünü 2005 yılının üçüncü yarısında kullanıcılara sunmuştur. Ülkemizdeki bilişim okur-yazarlığını arttırmayı amaç edinmiştir, son kullanıcının her türlü ihtiyacını karşılayabilen dağıtım python dili ve Qt kütüphaneleri kullanılarak yazılmış birkaç adımda kullanıcıların dağıtımı kurmasına yardımcı olan kurucusu, bağımlılık sorunlarına farklı bir çözüm sağlayan paket sistemi ve yönetim uygulamaları ile bir zamanlar ülkemizdeki bilgisayar kullanıcılarının gözde Linux dağıtımı haline gelmişti. Proje sonlandı.

Gelecek Bireysel Linux

Türkiye’de geliştirilen ve Fedora Core’u temel alan bir dağıtım Gelecek Bireysel Linux. Gelecek A.Ş’nin geliştirdiği ve geniş Türkçe desteğine sahip olan Gelecek Bireysel Linux ayrıca firmanın GSLU ( Gelecek Sertifikalı Linux Uzmanı ) ve GOLE ( Gelecek Online Linux Eğitimi ) gibi programlarıyla ülke pazarında önemli bir yer edinmiştir. Ülkeye özel çözümler geliştirilmesi, basit bir paket yönetimine sahip olması ve yerli malı bir dağıtım olması ile Türk Linux kullanıcılarına uygun gelen bir dağıtımdır. Resmi sitesi, http://www.geleck.linux.com adresinde bulunmaktaydı ancak proje sonlanmıştır.

Truva Linux

Bir grup gönüllü açık kaynak kodlu yazılım geliştiricisi tarafından ülkemizde geliştirilen ve Slackware dağıtımını esas alan bir dağıtımdır. Ülkemiz bilgisayar kullanıcılarının rahat ve güvenli bir ortamda bilgisayar kullanmaları ve açık kaynak kodu felsefesinin ülkemizde yayılması amaçları ile 2004 yılında bir forum üzerinde alınan karar ile geliştirilmeye başlanmıştır. Truva 2005 yılının üçüncü yarısının sonlarına doğru test sürümünü çıkarmıştır ve halen yoğun geliştirme ve test aşamalarındadır. Dağıtımın resmi sitesine http://www.truvalinux.org adresinden ulaşılabilir.

Turkix Linux

Mandrake dağıtımını temel alan ve bir takım açık kaynak kodlu yazılım geliştiricisi tarafından ülkemizde geliştirilen Çalışan Cd Linux dağıtımıdır (Live Linux). İstenirse ayrıca sabit diske kurulumu da yapılabilmektedir. Microsoft firmasının Windows * ailesine ait herhangi bir işletim sistemini kullanmış ancak alışageldiği grafiksel arayüzler ile çalışmak isteyen ve Windows *’dan Linux’a yumuşak bir geçiş yapmak isteyen kullanıcılara yöneliktir. Dağıtımın resmi sitesine http://www.turkix.org adresinden ulaşılabilir.

GNU/Linux dünyasında bulunan ve sıklıkla isimlerini duyduğunuz dağıtımlardan size en uygun olanını seçebilmeniz için bu yazıyı mutlaka okumasını tavsiye ediyoruz.

Slackware

 Linux dağıtımları arasında önemli bir yere sahip olan Slackware, Patrick J. Volkerding tarafından geliştiriliyor ve en eski Linux dağıtımlarının arasında yer alıyor. Kurulumu ve konfigürasyon araçları metinsel tabanlı, bu araçların neredeyse tamamına yakını kabuk betikleri olarak karşımıza çıkıyor. Paket yönetimi için, bilinen tar.gz arşivlerini kullanıyor, paketlerin uzantıları ise .tgz şeklindedir. Dağıtım ile sade ve işini yapan yazılımlar kullanıcıya sunulmakta. Slackware, Unix’e büyük ölçüde bağlı kalmış bir dağıtım ve diğer dağıtımlar arasında daha muhafazakar bir tablo çiziyor ancak hızı, güvenirliği ve boş yere sistem kaynağı tüketmeyen uygulamaları ile pekçok deneyimli kullanıcı tarafından tercih ediliyor. Yapılandırma aracı olarak kabuk betikleri ile yazılmış ve dialoglardan oluşan pkgtool aracına sahip. Pkgtool aracılığı ile çalışacak hizmetlerin seçimi, paket kurma/kaldırma, ağ ayarları, masaüstü yöneticisinin seçilmesi gibi işlemler yapılabilmekte. Slackware’in sahip olduğu araçlar hakkında söyleyebileceğim tek şey, işini gerçek anlamıyla yapıyor olmaları. Slackware, yazılım yada dağıtım geliştirme ortamı olarak kullanılmaya çok elverişli bir dağıtımdır. Slackware dağıtımının resmi sitesi http://www.slackware.com adresinde yer almaktadır.

Mandriva

Eski adı ile Mandrake, yeni adı ile Mandriva ünlü dağıtımlardan birisidir. Birçok özelliğini RedHat dağıtımından miras almıştır, aynı şekilde RedHat Package Management paket yönetim sistemini kullanıyor. Kurulumu kolay ve grafiksel arayüz ile desteklenmiş Mandriva Kurucusu(Mandriva Installer), konsol kullanımını neredeyse sıfıra indirmek için geliştirilmiş birçok yönetim aracı ve güncel gelişmeler üzerinde odaklanmıştır. Mandrivayı kurmak gerçekten çok basite indirgenmiş ve bu da onun takdire layık noktalarından birisi olarak karşımıza çıkıyor. Yazılım kurulumu için RPM paketlerini kullanır. Brezilya’dan çıkan apt temelli Connectiva dağıtımı ile 2005 yılında birleşen Mandrake, Mandriva adını almış ve her iki dağıtımın da güçlü özelliklerini bünyesinde birleştirmiştir. Dağıtmın resmi sitesine http://www.mandriva.com adresinden ulaşılabilir.

SuSE

Slackware dağıtımı üzerinde geliştirilmiş ve başlarda Slackware’e çok benzer bir yapıda olan SuSe Linux, Almanya’da geliştirilen ve Almanca tabanlı olarak geliştirilmiş bir dağıtımdır. SuSe daha sonra birçok Avrupa ve Asya ülkesinde kullanılmaya başlanmış ve ünü gittikçe arttmıştır. Son kullanıcıya ve aynı zamanda kurumsal kullanıcılara yönelik özellikleri ile neredeyse kurumların ve kullanıcıların tercih ettiği bir dağıtım haline gelmiştir. SuSe Linux’da paket yönetimi için RPM kullanmaktadır, başarılı bir şekilde bağımlılık sorunlarını çözmek ve kullanıcının sorun yaşamadan yazılımlarını SuSe üzerinde kurabilmesi için tasarlanmış pekçok faydalı araca sahiptir. Novell şirketi 2005 yılında, SuSe’yi geliştirilmesi için gönüllü geliştiricilere sunmuş ve sonra dağıtımın ticari olmayan tamamen gönüllüler tarafından geliştirilmesine devam edilen şekli OpenSuSe ortaya çıkmıştır. Ancak SuSe halen Novell tarafından geliştirilmektedir. Dağıtım kullanıcı dostu tanımlamasına uymaktadır, kurumsal bazda kullanımlar için ise faydalı araçlara sahiptir.

Debian

Debian paketleri .deb uzantılı arşivlerdir. Derlenmiş ikili kodlar yada uygulamalara ait kaynak kodları bu paketler içerisinde yer alır. Barındırdığı synaptic, apt-get gibi paket yönetim araçları ile yazılımların ve dolayısıyla yazılımlara ait paketlerin bağımlılık sorunlarına farklı bir çözüm getirmiştir. İnternet üzerinde Debian dağıtımına ait yazılım depoları bulunmaktadır, internet bağlantısı olan her kullanıcı dağıtım içerisinde bulunan paket yönetim araçları ile sadece birkaç tıkla yada konsoldan birkaç komut ile bu depolarda yer alan istediği her türlü yazılımı sistemine kurabilir. Ülkemize de birçok defa gelen ve seminerlere katılan Ian Murdock tarafından başlatılmıştır. Dağıtımın ismi ise Ian Murdock ve eşi Debbie Murdock’ın isimlerinin ilk üç harfinin birleştirilmesinden oluşmaktadır. Debian’ın resmi sitesi http://www.debian.org adresinde bulunmaktadır.

Fedora Core

RedHat dağıtımının varisi olan Fedora pek çok yönden başarılı bir dağıtımdır. Ardında bulunan geniş geliştirici kitlesi ve RedHat deneyimleri, RPM paket yönetimi ve kullanışlı yönetim araçları ile pek çok türden kullanıcıya hitap etmektedir. Anaconda ile kurulum işlemi çok basit bir hale getirilmiştir. Yellow Dog dağıtımının güncelleme yöneticisi olarak anılan yum uygulaması Fedora kullanımında kullanıcının karşısına çıkabilecek paket güncelleme ve kurulumu ile ilgili sorunlara etkin çözümler sunmaktadır. Fedora’nın resmi sitesi http://fedora.redhat.com adresinden ulaşılabilir.

Turbolinux

TurboLinux, Linux’un İngilizce, Çince ve Japonca versiyonlarını sunmaktadır. Asya’da geliştirilen bir Linux dağıtımıdr. Çokluortam konusunda kullanıcıların aradığı türden bir dağıtım ancak yönetim araçlarının eksik ve yetersiz kalması nedeni ile internet siteleri ve bir çok dergide yapılan testlerde zayıf notlar alan bir dağıtımdır. TurboPkg gibi kendine özgü paketleri vardır. TurboPkg, uygulamaları ve TurboDesk masaüstünü otomatik olarak günceller. Son zamanlarda, Doğu Asya’da oldukça geniş bir dağıtıma ulaşmıştır. Dağıtımın resmi sitesine http://www.turbolinux.com adresinden ulaşılabilir.

Gentoo

Gentoo kaynak kodu tabanlı olan birkaç dağıtımdan birisidir. Gentoo hazır olarak gelen paketler yerine tüm sistemi kaynak kodundan derleme mantığına dayanmakatdır. Gentoo genelde klasik dağıtımları kullananlardan daha küçül , daha hafif ve daha optimize sistemlere sahip olmak isteyen kullanıcıların tercihi olmaktadır. Her kullanıcının kendi sistemine uygun şekilde programları derleyebilmesi performans artışına yardımcı olmaktadır. Ancak bu performans artışı %15 üzerine çıkmamaktadır. Kaynak kodundan derlenerek kurulan yazılımların kurulum süresi doğal olarak hazır paketler halinde kurulan yazılımlardan çok daha uzun sürmektedir. Örneğin, 32 bitlik Intel 3.0 Ghz lik bir işlemci ile Gentoo temel sistem kurulumu yaklaşık bir günü alabilmektedir.

Yerli Linux dağıtımları

Pardus

TÜBİTAK ve Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü (UEKAE) bünyesinde tamamen Türk geliştiriciler tarafından geliştirilmekte olan Türkiye’nin Linux dağıtımıdır. Projenin kökleri 2003 yılına kadar dayanmaktadır, ULUDAĞ(Ulusal Dağıtım) projesi ismi verilen proje içerisinde geliştirilmesi sürdürülmektedir. Çalışan CD olarak ilk ürününü veren Pardus ekibi, dağıtımın kararlı sürümünü 2005 yılının üçüncü yarısında kullanıcılara sunmuştur. Ülkemizdeki bilişim okur-yazarlığını arttırmayı amaç edinmiştir, son kullanıcının her türlü ihtiyacını karşılayabilen dağıtım python dili ve Qt kütüphaneleri kullanılarak yazılmış birkaç adımda kullanıcıların dağıtımı kurmasına yardımcı olan kurucusu, bağımlılık sorunlarına farklı bir çözüm sağlayan paket sistemi ve yönetim uygulamaları ile bir zamanlar ülkemizdeki bilgisayar kullanıcılarının gözde Linux dağıtımı haline gelmişti. Proje sonlandı.

Gelecek Bireysel Linux

Türkiye’de geliştirilen ve Fedora Core’u temel alan bir dağıtım Gelecek Bireysel Linux. Gelecek A.Ş’nin geliştirdiği ve geniş Türkçe desteğine sahip olan Gelecek Bireysel Linux ayrıca firmanın GSLU ( Gelecek Sertifikalı Linux Uzmanı ) ve GOLE ( Gelecek Online Linux Eğitimi ) gibi programlarıyla ülke pazarında önemli bir yer edinmiştir. Ülkeye özel çözümler geliştirilmesi, basit bir paket yönetimine sahip olması ve yerli malı bir dağıtım olması ile Türk Linux kullanıcılarına uygun gelen bir dağıtımdır. Resmi sitesi, http://www.geleck.linux.com adresinde bulunmaktaydı ancak proje sonlanmıştır.

Truva Linux

Bir grup gönüllü açık kaynak kodlu yazılım geliştiricisi tarafından ülkemizde geliştirilen ve Slackware dağıtımını esas alan bir dağıtımdır. Ülkemiz bilgisayar kullanıcılarının rahat ve güvenli bir ortamda bilgisayar kullanmaları ve açık kaynak kodu felsefesinin ülkemizde yayılması amaçları ile 2004 yılında bir forum üzerinde alınan karar ile geliştirilmeye başlanmıştır. Truva 2005 yılının üçüncü yarısının sonlarına doğru test sürümünü çıkarmıştır ve halen yoğun geliştirme ve test aşamalarındadır. Dağıtımın resmi sitesine http://www.truvalinux.org adresinden ulaşılabilir.

Turkix Linux

Mandrake dağıtımını temel alan ve bir takım açık kaynak kodlu yazılım geliştiricisi tarafından ülkemizde geliştirilen Çalışan Cd Linux dağıtımıdır (Live Linux). İstenirse ayrıca sabit diske kurulumu da yapılabilmektedir. Microsoft firmasının Windows * ailesine ait herhangi bir işletim sistemini kullanmış ancak alışageldiği grafiksel arayüzler ile çalışmak isteyen ve Windows *’dan Linux’a yumuşak bir geçiş yapmak isteyen kullanıcılara yöneliktir. Dağıtımın resmi sitesine http://www.turkix.org adresinden ulaşılabilir.

GNU/Linux dünyasında bulunan ve sıklıkla isimlerini duyduğunuz dağıtımlardan size en uygun olanını seçebilmeniz için bu yazıyı mutlaka okumasını tavsiye ediyoruz.

Slackware

 Linux dağıtımları arasında önemli bir yere sahip olan Slackware, Patrick J. Volkerding tarafından geliştiriliyor ve en eski Linux dağıtımlarının arasında yer alıyor. Kurulumu ve konfigürasyon araçları metinsel tabanlı, bu araçların neredeyse tamamına yakını kabuk betikleri olarak karşımıza çıkıyor. Paket yönetimi için, bilinen tar.gz arşivlerini kullanıyor, paketlerin uzantıları ise .tgz şeklindedir. Dağıtım ile sade ve işini yapan yazılımlar kullanıcıya sunulmakta. Slackware, Unix’e büyük ölçüde bağlı kalmış bir dağıtım ve diğer dağıtımlar arasında daha muhafazakar bir tablo çiziyor ancak hızı, güvenirliği ve boş yere sistem kaynağı tüketmeyen uygulamaları ile pekçok deneyimli kullanıcı tarafından tercih ediliyor. Yapılandırma aracı olarak kabuk betikleri ile yazılmış ve dialoglardan oluşan pkgtool aracına sahip. Pkgtool aracılığı ile çalışacak hizmetlerin seçimi, paket kurma/kaldırma, ağ ayarları, masaüstü yöneticisinin seçilmesi gibi işlemler yapılabilmekte. Slackware’in sahip olduğu araçlar hakkında söyleyebileceğim tek şey, işini gerçek anlamıyla yapıyor olmaları. Slackware, yazılım yada dağıtım geliştirme ortamı olarak kullanılmaya çok elverişli bir dağıtımdır. Slackware dağıtımının resmi sitesi http://www.slackware.com adresinde yer almaktadır.

Mandriva

Eski adı ile Mandrake, yeni adı ile Mandriva ünlü dağıtımlardan birisidir. Birçok özelliğini RedHat dağıtımından miras almıştır, aynı şekilde RedHat Package Management paket yönetim sistemini kullanıyor. Kurulumu kolay ve grafiksel arayüz ile desteklenmiş Mandriva Kurucusu(Mandriva Installer), konsol kullanımını neredeyse sıfıra indirmek için geliştirilmiş birçok yönetim aracı ve güncel gelişmeler üzerinde odaklanmıştır. Mandrivayı kurmak gerçekten çok basite indirgenmiş ve bu da onun takdire layık noktalarından birisi olarak karşımıza çıkıyor. Yazılım kurulumu için RPM paketlerini kullanır. Brezilya’dan çıkan apt temelli Connectiva dağıtımı ile 2005 yılında birleşen Mandrake, Mandriva adını almış ve her iki dağıtımın da güçlü özelliklerini bünyesinde birleştirmiştir. Dağıtmın resmi sitesine http://www.mandriva.com adresinden ulaşılabilir.

SuSE

Slackware dağıtımı üzerinde geliştirilmiş ve başlarda Slackware’e çok benzer bir yapıda olan SuSe Linux, Almanya’da geliştirilen ve Almanca tabanlı olarak geliştirilmiş bir dağıtımdır. SuSe daha sonra birçok Avrupa ve Asya ülkesinde kullanılmaya başlanmış ve ünü gittikçe arttmıştır. Son kullanıcıya ve aynı zamanda kurumsal kullanıcılara yönelik özellikleri ile neredeyse kurumların ve kullanıcıların tercih ettiği bir dağıtım haline gelmiştir. SuSe Linux’da paket yönetimi için RPM kullanmaktadır, başarılı bir şekilde bağımlılık sorunlarını çözmek ve kullanıcının sorun yaşamadan yazılımlarını SuSe üzerinde kurabilmesi için tasarlanmış pekçok faydalı araca sahiptir. Novell şirketi 2005 yılında, SuSe’yi geliştirilmesi için gönüllü geliştiricilere sunmuş ve sonra dağıtımın ticari olmayan tamamen gönüllüler tarafından geliştirilmesine devam edilen şekli OpenSuSe ortaya çıkmıştır. Ancak SuSe halen Novell tarafından geliştirilmektedir. Dağıtım kullanıcı dostu tanımlamasına uymaktadır, kurumsal bazda kullanımlar için ise faydalı araçlara sahiptir.

Debian

Debian paketleri .deb uzantılı arşivlerdir. Derlenmiş ikili kodlar yada uygulamalara ait kaynak kodları bu paketler içerisinde yer alır. Barındırdığı synaptic, apt-get gibi paket yönetim araçları ile yazılımların ve dolayısıyla yazılımlara ait paketlerin bağımlılık sorunlarına farklı bir çözüm getirmiştir. İnternet üzerinde Debian dağıtımına ait yazılım depoları bulunmaktadır, internet bağlantısı olan her kullanıcı dağıtım içerisinde bulunan paket yönetim araçları ile sadece birkaç tıkla yada konsoldan birkaç komut ile bu depolarda yer alan istediği her türlü yazılımı sistemine kurabilir. Ülkemize de birçok defa gelen ve seminerlere katılan Ian Murdock tarafından başlatılmıştır. Dağıtımın ismi ise Ian Murdock ve eşi Debbie Murdock’ın isimlerinin ilk üç harfinin birleştirilmesinden oluşmaktadır. Debian’ın resmi sitesi http://www.debian.org adresinde bulunmaktadır.

Fedora Core

RedHat dağıtımının varisi olan Fedora pek çok yönden başarılı bir dağıtımdır. Ardında bulunan geniş geliştirici kitlesi ve RedHat deneyimleri, RPM paket yönetimi ve kullanışlı yönetim araçları ile pek çok türden kullanıcıya hitap etmektedir. Anaconda ile kurulum işlemi çok basit bir hale getirilmiştir. Yellow Dog dağıtımının güncelleme yöneticisi olarak anılan yum uygulaması Fedora kullanımında kullanıcının karşısına çıkabilecek paket güncelleme ve kurulumu ile ilgili sorunlara etkin çözümler sunmaktadır. Fedora’nın resmi sitesi http://fedora.redhat.com adresinden ulaşılabilir.

Turbolinux

TurboLinux, Linux’un İngilizce, Çince ve Japonca versiyonlarını sunmaktadır. Asya’da geliştirilen bir Linux dağıtımıdr. Çokluortam konusunda kullanıcıların aradığı türden bir dağıtım ancak yönetim araçlarının eksik ve yetersiz kalması nedeni ile internet siteleri ve bir çok dergide yapılan testlerde zayıf notlar alan bir dağıtımdır. TurboPkg gibi kendine özgü paketleri vardır. TurboPkg, uygulamaları ve TurboDesk masaüstünü otomatik olarak günceller. Son zamanlarda, Doğu Asya’da oldukça geniş bir dağıtıma ulaşmıştır. Dağıtımın resmi sitesine http://www.turbolinux.com adresinden ulaşılabilir.

Gentoo

Gentoo kaynak kodu tabanlı olan birkaç dağıtımdan birisidir. Gentoo hazır olarak gelen paketler yerine tüm sistemi kaynak kodundan derleme mantığına dayanmakatdır. Gentoo genelde klasik dağıtımları kullananlardan daha küçül , daha hafif ve daha optimize sistemlere sahip olmak isteyen kullanıcıların tercihi olmaktadır. Her kullanıcının kendi sistemine uygun şekilde programları derleyebilmesi performans artışına yardımcı olmaktadır. Ancak bu performans artışı %15 üzerine çıkmamaktadır. Kaynak kodundan derlenerek kurulan yazılımların kurulum süresi doğal olarak hazır paketler halinde kurulan yazılımlardan çok daha uzun sürmektedir. Örneğin, 32 bitlik Intel 3.0 Ghz lik bir işlemci ile Gentoo temel sistem kurulumu yaklaşık bir günü alabilmektedir.

Yerli Linux dağıtımları

Pardus

TÜBİTAK ve Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü (UEKAE) bünyesinde tamamen Türk geliştiriciler tarafından geliştirilmekte olan Türkiye’nin Linux dağıtımıdır. Projenin kökleri 2003 yılına kadar dayanmaktadır, ULUDAĞ(Ulusal Dağıtım) projesi ismi verilen proje içerisinde geliştirilmesi sürdürülmektedir. Çalışan CD olarak ilk ürününü veren Pardus ekibi, dağıtımın kararlı sürümünü 2005 yılının üçüncü yarısında kullanıcılara sunmuştur. Ülkemizdeki bilişim okur-yazarlığını arttırmayı amaç edinmiştir, son kullanıcının her türlü ihtiyacını karşılayabilen dağıtım python dili ve Qt kütüphaneleri kullanılarak yazılmış birkaç adımda kullanıcıların dağıtımı kurmasına yardımcı olan kurucusu, bağımlılık sorunlarına farklı bir çözüm sağlayan paket sistemi ve yönetim uygulamaları ile bir zamanlar ülkemizdeki bilgisayar kullanıcılarının gözde Linux dağıtımı haline gelmişti. Proje sonlandı.

Gelecek Bireysel Linux

Türkiye’de geliştirilen ve Fedora Core’u temel alan bir dağıtım Gelecek Bireysel Linux. Gelecek A.Ş’nin geliştirdiği ve geniş Türkçe desteğine sahip olan Gelecek Bireysel Linux ayrıca firmanın GSLU ( Gelecek Sertifikalı Linux Uzmanı ) ve GOLE ( Gelecek Online Linux Eğitimi ) gibi programlarıyla ülke pazarında önemli bir yer edinmiştir. Ülkeye özel çözümler geliştirilmesi, basit bir paket yönetimine sahip olması ve yerli malı bir dağıtım olması ile Türk Linux kullanıcılarına uygun gelen bir dağıtımdır. Resmi sitesi, http://www.geleck.linux.com adresinde bulunmaktaydı ancak proje sonlanmıştır.

Truva Linux

Bir grup gönüllü açık kaynak kodlu yazılım geliştiricisi tarafından ülkemizde geliştirilen ve Slackware dağıtımını esas alan bir dağıtımdır. Ülkemiz bilgisayar kullanıcılarının rahat ve güvenli bir ortamda bilgisayar kullanmaları ve açık kaynak kodu felsefesinin ülkemizde yayılması amaçları ile 2004 yılında bir forum üzerinde alınan karar ile geliştirilmeye başlanmıştır. Truva 2005 yılının üçüncü yarısının sonlarına doğru test sürümünü çıkarmıştır ve halen yoğun geliştirme ve test aşamalarındadır. Dağıtımın resmi sitesine http://www.truvalinux.org adresinden ulaşılabilir.

Turkix Linux

Mandrake dağıtımını temel alan ve bir takım açık kaynak kodlu yazılım geliştiricisi tarafından ülkemizde geliştirilen Çalışan Cd Linux dağıtımıdır (Live Linux). İstenirse ayrıca sabit diske kurulumu da yapılabilmektedir. Microsoft firmasının Windows * ailesine ait herhangi bir işletim sistemini kullanmış ancak alışageldiği grafiksel arayüzler ile çalışmak isteyen ve Windows *’dan Linux’a yumuşak bir geçiş yapmak isteyen kullanıcılara yöneliktir. Dağıtımın resmi sitesine http://www.turkix.org adresinden ulaşılabilir.

GNU/Linux dünyasında bulunan ve sıklıkla isimlerini duyduğunuz dağıtımlardan size en uygun olanını seçebilmeniz için bu yazıyı mutlaka okumasını tavsiye ediyoruz.

Slackware

 Linux dağıtımları arasında önemli bir yere sahip olan Slackware, Patrick J. Volkerding tarafından geliştiriliyor ve en eski Linux dağıtımlarının arasında yer alıyor. Kurulumu ve konfigürasyon araçları metinsel tabanlı, bu araçların neredeyse tamamına yakını kabuk betikleri olarak karşımıza çıkıyor. Paket yönetimi için, bilinen tar.gz arşivlerini kullanıyor, paketlerin uzantıları ise .tgz şeklindedir. Dağıtım ile sade ve işini yapan yazılımlar kullanıcıya sunulmakta. Slackware, Unix’e büyük ölçüde bağlı kalmış bir dağıtım ve diğer dağıtımlar arasında daha muhafazakar bir tablo çiziyor ancak hızı, güvenirliği ve boş yere sistem kaynağı tüketmeyen uygulamaları ile pekçok deneyimli kullanıcı tarafından tercih ediliyor. Yapılandırma aracı olarak kabuk betikleri ile yazılmış ve dialoglardan oluşan pkgtool aracına sahip. Pkgtool aracılığı ile çalışacak hizmetlerin seçimi, paket kurma/kaldırma, ağ ayarları, masaüstü yöneticisinin seçilmesi gibi işlemler yapılabilmekte. Slackware’in sahip olduğu araçlar hakkında söyleyebileceğim tek şey, işini gerçek anlamıyla yapıyor olmaları. Slackware, yazılım yada dağıtım geliştirme ortamı olarak kullanılmaya çok elverişli bir dağıtımdır. Slackware dağıtımının resmi sitesi http://www.slackware.com adresinde yer almaktadır.

Mandriva

Eski adı ile Mandrake, yeni adı ile Mandriva ünlü dağıtımlardan birisidir. Birçok özelliğini RedHat dağıtımından miras almıştır, aynı şekilde RedHat Package Management paket yönetim sistemini kullanıyor. Kurulumu kolay ve grafiksel arayüz ile desteklenmiş Mandriva Kurucusu(Mandriva Installer), konsol kullanımını neredeyse sıfıra indirmek için geliştirilmiş birçok yönetim aracı ve güncel gelişmeler üzerinde odaklanmıştır. Mandrivayı kurmak gerçekten çok basite indirgenmiş ve bu da onun takdire layık noktalarından birisi olarak karşımıza çıkıyor. Yazılım kurulumu için RPM paketlerini kullanır. Brezilya’dan çıkan apt temelli Connectiva dağıtımı ile 2005 yılında birleşen Mandrake, Mandriva adını almış ve her iki dağıtımın da güçlü özelliklerini bünyesinde birleştirmiştir. Dağıtmın resmi sitesine http://www.mandriva.com adresinden ulaşılabilir.

SuSE

Slackware dağıtımı üzerinde geliştirilmiş ve başlarda Slackware’e çok benzer bir yapıda olan SuSe Linux, Almanya’da geliştirilen ve Almanca tabanlı olarak geliştirilmiş bir dağıtımdır. SuSe daha sonra birçok Avrupa ve Asya ülkesinde kullanılmaya başlanmış ve ünü gittikçe arttmıştır. Son kullanıcıya ve aynı zamanda kurumsal kullanıcılara yönelik özellikleri ile neredeyse kurumların ve kullanıcıların tercih ettiği bir dağıtım haline gelmiştir. SuSe Linux’da paket yönetimi için RPM kullanmaktadır, başarılı bir şekilde bağımlılık sorunlarını çözmek ve kullanıcının sorun yaşamadan yazılımlarını SuSe üzerinde kurabilmesi için tasarlanmış pekçok faydalı araca sahiptir. Novell şirketi 2005 yılında, SuSe’yi geliştirilmesi için gönüllü geliştiricilere sunmuş ve sonra dağıtımın ticari olmayan tamamen gönüllüler tarafından geliştirilmesine devam edilen şekli OpenSuSe ortaya çıkmıştır. Ancak SuSe halen Novell tarafından geliştirilmektedir. Dağıtım kullanıcı dostu tanımlamasına uymaktadır, kurumsal bazda kullanımlar için ise faydalı araçlara sahiptir.

Debian

Debian paketleri .deb uzantılı arşivlerdir. Derlenmiş ikili kodlar yada uygulamalara ait kaynak kodları bu paketler içerisinde yer alır. Barındırdığı synaptic, apt-get gibi paket yönetim araçları ile yazılımların ve dolayısıyla yazılımlara ait paketlerin bağımlılık sorunlarına farklı bir çözüm getirmiştir. İnternet üzerinde Debian dağıtımına ait yazılım depoları bulunmaktadır, internet bağlantısı olan her kullanıcı dağıtım içerisinde bulunan paket yönetim araçları ile sadece birkaç tıkla yada konsoldan birkaç komut ile bu depolarda yer alan istediği her türlü yazılımı sistemine kurabilir. Ülkemize de birçok defa gelen ve seminerlere katılan Ian Murdock tarafından başlatılmıştır. Dağıtımın ismi ise Ian Murdock ve eşi Debbie Murdock’ın isimlerinin ilk üç harfinin birleştirilmesinden oluşmaktadır. Debian’ın resmi sitesi http://www.debian.org adresinde bulunmaktadır.

Fedora Core

RedHat dağıtımının varisi olan Fedora pek çok yönden başarılı bir dağıtımdır. Ardında bulunan geniş geliştirici kitlesi ve RedHat deneyimleri, RPM paket yönetimi ve kullanışlı yönetim araçları ile pek çok türden kullanıcıya hitap etmektedir. Anaconda ile kurulum işlemi çok basit bir hale getirilmiştir. Yellow Dog dağıtımının güncelleme yöneticisi olarak anılan yum uygulaması Fedora kullanımında kullanıcının karşısına çıkabilecek paket güncelleme ve kurulumu ile ilgili sorunlara etkin çözümler sunmaktadır. Fedora’nın resmi sitesi http://fedora.redhat.com adresinden ulaşılabilir.

Turbolinux

TurboLinux, Linux’un İngilizce, Çince ve Japonca versiyonlarını sunmaktadır. Asya’da geliştirilen bir Linux dağıtımıdr. Çokluortam konusunda kullanıcıların aradığı türden bir dağıtım ancak yönetim araçlarının eksik ve yetersiz kalması nedeni ile internet siteleri ve bir çok dergide yapılan testlerde zayıf notlar alan bir dağıtımdır. TurboPkg gibi kendine özgü paketleri vardır. TurboPkg, uygulamaları ve TurboDesk masaüstünü otomatik olarak günceller. Son zamanlarda, Doğu Asya’da oldukça geniş bir dağıtıma ulaşmıştır. Dağıtımın resmi sitesine http://www.turbolinux.com adresinden ulaşılabilir.

Gentoo

Gentoo kaynak kodu tabanlı olan birkaç dağıtımdan birisidir. Gentoo hazır olarak gelen paketler yerine tüm sistemi kaynak kodundan derleme mantığına dayanmakatdır. Gentoo genelde klasik dağıtımları kullananlardan daha küçül , daha hafif ve daha optimize sistemlere sahip olmak isteyen kullanıcıların tercihi olmaktadır. Her kullanıcının kendi sistemine uygun şekilde programları derleyebilmesi performans artışına yardımcı olmaktadır. Ancak bu performans artışı %15 üzerine çıkmamaktadır. Kaynak kodundan derlenerek kurulan yazılımların kurulum süresi doğal olarak hazır paketler halinde kurulan yazılımlardan çok daha uzun sürmektedir. Örneğin, 32 bitlik Intel 3.0 Ghz lik bir işlemci ile Gentoo temel sistem kurulumu yaklaşık bir günü alabilmektedir.

Yerli Linux dağıtımları

Pardus

TÜBİTAK ve Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü (UEKAE) bünyesinde tamamen Türk geliştiriciler tarafından geliştirilmekte olan Türkiye’nin Linux dağıtımıdır. Projenin kökleri 2003 yılına kadar dayanmaktadır, ULUDAĞ(Ulusal Dağıtım) projesi ismi verilen proje içerisinde geliştirilmesi sürdürülmektedir. Çalışan CD olarak ilk ürününü veren Pardus ekibi, dağıtımın kararlı sürümünü 2005 yılının üçüncü yarısında kullanıcılara sunmuştur. Ülkemizdeki bilişim okur-yazarlığını arttırmayı amaç edinmiştir, son kullanıcının her türlü ihtiyacını karşılayabilen dağıtım python dili ve Qt kütüphaneleri kullanılarak yazılmış birkaç adımda kullanıcıların dağıtımı kurmasına yardımcı olan kurucusu, bağımlılık sorunlarına farklı bir çözüm sağlayan paket sistemi ve yönetim uygulamaları ile bir zamanlar ülkemizdeki bilgisayar kullanıcılarının gözde Linux dağıtımı haline gelmişti. Proje sonlandı.

Gelecek Bireysel Linux

Türkiye’de geliştirilen ve Fedora Core’u temel alan bir dağıtım Gelecek Bireysel Linux. Gelecek A.Ş’nin geliştirdiği ve geniş Türkçe desteğine sahip olan Gelecek Bireysel Linux ayrıca firmanın GSLU ( Gelecek Sertifikalı Linux Uzmanı ) ve GOLE ( Gelecek Online Linux Eğitimi ) gibi programlarıyla ülke pazarında önemli bir yer edinmiştir. Ülkeye özel çözümler geliştirilmesi, basit bir paket yönetimine sahip olması ve yerli malı bir dağıtım olması ile Türk Linux kullanıcılarına uygun gelen bir dağıtımdır. Resmi sitesi, http://www.geleck.linux.com adresinde bulunmaktaydı ancak proje sonlanmıştır.

Truva Linux

Bir grup gönüllü açık kaynak kodlu yazılım geliştiricisi tarafından ülkemizde geliştirilen ve Slackware dağıtımını esas alan bir dağıtımdır. Ülkemiz bilgisayar kullanıcılarının rahat ve güvenli bir ortamda bilgisayar kullanmaları ve açık kaynak kodu felsefesinin ülkemizde yayılması amaçları ile 2004 yılında bir forum üzerinde alınan karar ile geliştirilmeye başlanmıştır. Truva 2005 yılının üçüncü yarısının sonlarına doğru test sürümünü çıkarmıştır ve halen yoğun geliştirme ve test aşamalarındadır. Dağıtımın resmi sitesine http://www.truvalinux.org adresinden ulaşılabilir.

Turkix Linux

Mandrake dağıtımını temel alan ve bir takım açık kaynak kodlu yazılım geliştiricisi tarafından ülkemizde geliştirilen Çalışan Cd Linux dağıtımıdır (Live Linux). İstenirse ayrıca sabit diske kurulumu da yapılabilmektedir. Microsoft firmasının Windows * ailesine ait herhangi bir işletim sistemini kullanmış ancak alışageldiği grafiksel arayüzler ile çalışmak isteyen ve Windows *’dan Linux’a yumuşak bir geçiş yapmak isteyen kullanıcılara yöneliktir. Dağıtımın resmi sitesine http://www.turkix.org adresinden ulaşılabilir.